آیا ایران می تواند انرژی موردنیاز سال ۱۴۰۰ را تامین کند؟

    انجمن

    آیا ایران می تواند انرژی موردنیاز سال ۱۴۰۰ را تامین کند؟

    موضوع: تأمین انرژی اولیه در سال آینده از هم اکنون نیازمند برنامه ریزی با درنظر گرفتن تمام سناریوهای ممکن است تا در سال ۱۴۰۰ در تابستان شاهد قطع آب و قطع برق و در زمستان شاهد قطع گاز و قطع برق نباشیم.
    تاریخ خبر: 2 اسفند 99
    تابستان سال ۹۹ با پیک سایی حدود ۴۰۰۰ مگاواتی، پیک مصرف برق کشور زیر ۵۸ هزار و ۵۰۰ مگاوات نگه داشته شد؛ همچنین در تأمین و مصرف آب نیز به برکت پربارش بودن سال آبی ۹۸ – ۹۹، اگرچه ۱۷۰ شهر کشور در تنش آبی به سر می بردند، اما به چالشی در تأمین آب برنخوردیم.

    در زمستان اما، با رسیدن مصرف گاز بخش خانگی و تجاری به رقم بی سابقه ۶۶۰ میلیون مترمکعب در روز، در برخی روزهای زمستان شاهد کاهش گازرسانی به نیروگاه ها و ایجاد اختلال در تأمین سوخت در بخش تولید برق حرارتی و به تبع آن بروز خاموشی های پراکنده در کشور بودیم. با این حال، بین بروز خاموشی و قطع گاز، قرعه به نام قطع برق افتاد و در تأمین گاز بخش خانگی با وجود رکوردشکنی در مصرف این بخش، شاهد بروز چالش جدی نبودیم.

    در مصرف بنزین نیز متوسط مصرف در سال ۹۹ در ۱۱ ماه نخست، به رقم ۷۵ میلیون لیتر در روز رسیده و این میزان مصرف، با ظرفیت ۱۱۰ تا ۱۱۵ میلیون لیتری تولید بنزین در کشور فاصله داشته است.

    در مجموع در تأمین انرژی کشور، دو بخش گاز و برق با افزایش ۲۵ درصدی مصرف نسبت به سال ۹۸، در سال ۹۹ دو بخش بحرانی و چالش برانگیز بودند که بیشتر این رشد مصرف را در کنار عدم پیاده سازی اصول بهینه سازی مصرف انرژی در کشور در تمامی ابعاد، می توان ناشی از شیوع ویروس کرونا دانست.

    حال با این فرض که کرونا در کشور همچنان ادامه دارد و با همین شرایط وارد سال ۱۴۰۰ شده و بخواهیم سال آینده را با شرایطی مشابه سال ۹۹ بگذرانیم، چه وضعیتی در تأمین و مصرف انرژی خواهیم داشت؟

    در تأمین آب کشور با توجه به کم بارشی سال آبی ۹۹ – ۱۴۰۰ در ۵ ماه گذشته از سال آبی و با فرض ادامه همین شرایط، در تابستان سال آینده نیازمند صرفه جویی و مدیریت مصرف خواهیم بود تا با وجود بیش از ۱۰۰ شهر دارای تنش آبی در میانه ۱۴۰۰ با مشکل قطعی آب مواجه نشویم.

    در تأمین برق، ظرفیت عملی تولید برق در کشور در تابستان ۹۹ به میزان ۵۸ هزار و ۵۰۰ مگاوات بود که با وجود به مدار بهره برداری وارد شدن واحدهای جدید حرارتی تا پیک ۱۴۰۰، ظرفیت عملی تولید برق کشور از مرز ۶۲ هزار مگاوات عبور نخواهد کرد. این درحالی است که پیش بینی پیک مصرف برق در تابستان ۱۴۰۰ حداقل ۶۶ هزار مگاوات است. یعنی در خوشبینانه ترین حالت، ۴ هزار مگاوات کمبود در بخش تولید برق خواهیم داشت که در این زمینه وزارت نیرو از هم اکنون به فکر پیک سایی تابستان و مدیریت مصرف در روزهای پرمصرف گرم سال ۱۴۰۰ بوده و تجربه سال های گذشته نشان داده که در بخش تأمین برق، اگر برنامه های پیک سایی به درستی پیش رود و مردم نیز در مدیریت مصرف همکاری کنند، می توان انتظار داشت که تابستان با خاموشی های گسترده مواجه نشویم، اگرچه احتمال خاموشی های پراکنده در تابستان ۱۴۰۰ دور از انتظار نیست.

    اما بحران اصلی را در تأمین همزمان گاز و برق پاییز و زمستان خواهیم داشت. اگر مصرف گاز و برق در زمستان ۱۴۰۰ نسبت به زمستان ۱۳۹۹ رشدی ۱۰ درصدی را تجربه کند، مصرف گاز بخش خانگی و تجاری از مرز ۷۰۰ میلیون مترمکعب خواهد گذشت و برای رسیدن گاز بدون قطعی و افت فشار به بخش خانگی، تأمین سوخت نیروگاهی با محدودیت جدی مواجه می شود.

    در زمستان سال جاری پیک مصرف برق به ۴۰ هزار مگاوات رسید و با محدودیت در سوخت رسانی به نیروگاه ها، شاهد قطع برق در برخی روزهای زمستان بودیم. حال اگر پیک مصرف برق در زمستان ۱۴۰۰ با رشد ۱۰ درصدی به ۴۴ هزار مگاوات برسد و محدودیت در تأمین سوخت نیروگاه ها بیشتر از سال جاری شود، خاموشی در زمستان ۱۴۰۰ و یا حتی افت فشار و قطعی گاز دور از انتظار نیست.

    در خصوص بنزین نیز در سال ۱۴۰۰، پیش بینی بازگشت مصرف به مرز ۱۰۰ میلیون لیتر در روز، میتواند محقق شود؛ که با توجه به ظرفیت تولید بنزین در کشور، رسیدن به متوسط مصرف ۱۰۰ میلیون لیتری، به معنای کاهش شدید صادرات بنزین خواهد بود.

    با فرض ادامه شرایط سال ۹۹ از نظر رشد مصرف ناشی از شیوع کرونا، حداقل رشد ۱۰ درصدی در مصرف گاز و برق پیش بینی میشود که اگر از امروز فکری برای شرایط تأمین انرژی اولیه کشور در سال آینده نشود، ممکن است در روزهای سرد سال بین آبان تا بهمن ماه، معادل ۲۰ میلیون لیتر در روز در تأمین انرژی اولیه (گاز و فرآورده نفتی) با کمبود مواجه شویم که در صورت قرار گرفتن در چنین شرایطی، تنها با واردات فرآوردههای نفتی یا گاز میتوان کشور را از خاموشی و قطع گاز نجات داد.

    اما اگر شیوع و دربرگیری ویروس کرونا تا پیش از زمستان ۱۴۰۰ متوقف شود، بخشی از رشد ۲۵ درصدی مصرف گاز و برق کشور که در سال ۹۹ نسبت به سال ۹۸ شاهد آن بودیم، کاسته شده و افزایش مصرف گاز و برق در سال آینده موجب میشود سالی شبیه به سال جاری در زمستان سال بعد داشته باشیم.

    در مجموع شرایط تأمین انرژی در سال ۱۴۰۰ چه در تابستان از نظر تأمین و مصرف آب و برق و چه در زمستان از نظر تأمین گاز و تأمین سوخت مورد نیاز برای تولید برق، در صورت ادامه شرایط کرونا، چالش برانگیز و در صورت عدم ادامه شرایط کرونا، سربه سر با ظرفیت عملی تولید در روزهای پیک خواهد بود که این شرایط با توجه به تغییر دولت در میانه سال ۱۴۰۰، از هم اکنون نیازمند برنامه ریزی با درنظر گرفتن تمام سناریوهای ممکن است تا در سال ۱۴۰۰ در تابستان شاهد قطع آب و قطع برق و در زمستان شاهد قطع گاز و قطع برق نباشیم.

    Leave a comment

    Your email address will not be published.